Tinatawag ding kantahing-bayan.
Ang matandang awit ay anyong patula rin ngunit ang tugtugin at indayog ay ayon sa damdamin, kaugalian at himig na saunahin. Ito’y naglalarawan ng kalinangan ng tinalikdang panahon. Ang nilalaman ay nagpapakilala ng iba’t-ibang pamumuhay, pag-uugali, kaisipan at damdamin ng mga tao. Ipinakikilalang ang diwang makata ay katutubo sa mga Pilipino.
Ayon kina Agoncillo at Zaide:
Ang mga awit na pangkaraniwan ay tinatawag na diyuna at talindaw.
Ang mga awit panlasangan ay tinaguriang indulanin at soliranin.
Ang mga awit ng kalungkutan ay dalit at umbay.
Ang awit na ginagamit sa pag-iisang dibdib ay ihiman.
Ang awit sa pagtatagumpay ay balingkungkong, dupayanin, hiliraw, sambotani, at tagumpay.
Ang awit sa paggaod ng mandaragat ay tigapsin.
Ang awit sa tahanan ay tingad at sa pagpapatulog ng bata ay hele, hili, o uyayi.
Iba’t-ibang awit ang maririnig sa iba’t-ibang panig ng Pilipinas.
Ang mga Tagalog ay may Bahay-Kubo, Tringding Ding, Tilibun, Halina’t Maglaro ng Taguan, Aking Bituin, Kundiman ng 1800, Lulay, Buhay sa Bukid…
Ang Ilocos ay may Manang Biday, Ti Ayat, Te Meysanga Ubing, Pamulinawen, Balasang Nga Taga Away, Bannatiran, at Naminsan Nga Rabii.
Ang Bikol ay may Isang Gabi, Ano Dao Idtong sa Cogon, Sarong Banggi, at Kung Maglalarga Ka Nonoy.
Ang mga Gadang ng Nueva Vizcaya ay may Umang Etam Sino Baryo, Babai sa Macayang, at Aranni yo Langit.
Ang mga Igorot ay may Nan-aanto-ay, Chua-ay, at Akakong.
Ang mga Negrito ay may Amba (awit ng kaligayaahn), Uso (awit ng pag-ibig), at Undas (awit sa paglibing).
Halimbawa ng Nakatutuwang Kantahing-Bayan
Ang ale kong Neneng naligo sa ilog
Isang kaskong bato ang dalang panghilod
Nagkabiyak-biyak nagkadurog-durog
Hindi pa naalis ang libag sa likod.
May Awiting Bayan ako na mula sa Korea hal. Arirang, etc. na kakantahin ko.
NICE