Talambuhay ni Apolonio Samson

Tininteng Polonio of Balintawak, Caloocan, was born in the year 1851 and slain in 1902. He was a Filipino revolutionary who worked alongside Andres Bonifacio.

An elementary school in Quezon City, Philippines, was named Apolonio Samson ES in honor of this Philippine patriot.

TALAMBUHAY NI APOLONIO SAMSON
(Tinteng Pulonyo)

Talagang̃ kinusá naming̃ hiyasán ang̃ Sa Langit ng Bayang Pilipinas ng̃ mg̃a taong̃ waláng̃ gasinong̃ talino gaya ni Tandang̃ Sora at ni Tininténg̃ Polonio, na bagá mang̃ puklín ng̃ sandakót na «a» ay dî nilá mákikilala, gayón ma’y makapagmamalakí ng̃ gayón na lamang̃ at makapagsasabíng̃ nakapagling̃kod sa Tinubuang̃ Lupà.

Si Tininténg̃ Polonio ay sumilang̃ sa isáng̃ tagóng̃ Nayon na nákikilala sa tawag na Kang̃kóng̃, sakop ng̃ Balintawák, Kalookan, niyaóng̃ 1851 at isá sa mg̃a unang̃ katipunan na sa tawag ni Andrés Bonifacio ay tumugóng̃ agád ng̃ walang̃ anó máng̃ pasubalì.

May kauntî ring̃ kaya na náiliblib sa mahirap na pakikipamayani sa buhay, palibhasà ay tahás na mapagimpók, at ang̃ kanyáng̃ lahát nang̃ natitipon, bago pa si tandáng̃ Sora, ay kanyáng̃ ginugol ng̃ waláng̃ patumang̃gâ sa mg̃a káilang̃anin ng̃ mg̃a Katipunan. Dahilán itó na ikinamahál sa kanyá ng̃ gayón na lamáng̃ ng̃ «Supremo», na sa pagkilala sa kanyáng̃ maning̃ning̃ na pagliling̃kód ay inatasan siyá ng̃ tung̃kuling̃ Kapitán ng̃ mg̃a sandatahán.

Si Tininténg̃ Polonio ay isáng̃ bayaning̃ sa tapáng̃ ay waláng̃ ipang̃igimbulo sa ibá at ang̃ gayón ay sinikap niyáng̃ mamalagì at sanhî ng̃ ipinagmahál sa kanyá ng̃ kanyáng̃ mg̃a nákasama.

Isáng̃ pabulaáng̃ waláng̃ kabalíbalì na ang̃ tunay na pagibig sa Tinubuang̃ Lupà ay dî sa mg̃a lináng̃ na tao lamáng̃ namamahay, may mg̃a likás na kabaitang̃ talagáng̃ dináramdám ng̃ tao, nang̃ dî sa tulong̃ lamáng̃ ng̃ dunong̃ at itó’y ang̃ likás na pagibig sa sarili at sa mg̃a kapatíd sa Ináng̃ Bayan.

Ang̃ tawag na «kapatid» kung̃ sa mg̃a labì ni Tininténg̃ Polonio pumupulás ay kábabakasán ng̃ tunay na kahulugán noón, at ang̃ kanyáng̃ mg̃a tao na dî rin kákauntî ay pawang̃ nagíng̃ tapát sa kanyá.

Nang̃ magkalupitlupit sa dakong̃ wakás, na ang̃ ating̃ mg̃a marurunóng̃ ay madalá na sa kilusang̃ yaón na kinatakutan ng̃ marami at pinawaláng̃ saysáy sa mg̃a pahayag sa nagsisiakit, ay itiniwaláng̃ na lahát ang̃ mg̃a hang̃ál sa pamiminunò at ang̃ gayo’y pinagbuhatan ng̃ mahalagáng̃ salitâ ni Tininténg̃ Polonio na gayari: «Patakbuhín ninyó ang̃ mg̃a kastilà sa pamamagitan ng̃ tintero at pluma.»

Si Tininténg̃ Polonio, gaya ng̃ mg̃a limót na Bayani ay linapastang̃an ng̃ isáng̃ kamáy na pang̃ahás niyaóng̃ 1902 at ang̃ kanyáng̃ kamatayan ay kahanáy ng̃ pagkáwakawak niná Rosendo Simón, Procopio at Ciriaco Bonifacio, Venancio Guevara at iba pa na pawang̃ sa dilím ng̃ gabí nang̃aiwan.

Magíng̃ pambawì ang̃ mg̃a talatang̃ itó sa kaniláng̃ mg̃a buhay na náwakawak, at harì nag̃ang̃ pagbuó ng̃ ating̃ kasaysayan ay pagukulan silá ng̃ mg̃a dahong̃ karapatdapat sa kaniláng̃ waláng̃ kahulilip na pagibig sa ating̃ Ináng̃ Pilipinas.