Article Ten (10) of the 1987 Philippine Constitution
► PREAMBLE ► ARTICLE I - National Territory ► ARTICLE II - Declaration of Principles and State Policies ► ARTICLE III - Bill of Rights ► ARTICLE IV Citizenship ► ARTICLE V - Suffrage ► ARTICLE VI - Legislative Department ► ARTICLE VII - Executive Department ► ARTICLE VIII - Judicial Department ► ARTICLE IX - Constitutional Commissions ► ARTICLE X Local Government ► ARTICLE XI - Accountability of Public Officers ► ARTICLE XII - National Economy and Patrimony ► ARTICLE XIII - Social Justice and Human Rights ► ARTICLE XIV - Education, Science and Technology, Arts, Culture & Sports ► ARTICLE XV - The Family ► ARTICLE XVI - General Provisions ► ARTICLE XVII - Amendments or Revisions ► ARTICLE XVIII - Transitory Provisions
| ARTIKULO X | ARTICLE X |
|---|---|
| PAMAHALAANG LOKAL | Local Government |
| Mga Tadhanang Pangkalahatan | General Provisions |
| SEKSYON 1. Ang mga subdibisyong teritoryal at pulitikal ng Republika ng Pilipinas ay ang mga lalawigan, mga lungsod, mga bayan, at mga baranggay. Dapat magkaroon ng mga awtonomiyang rehiyon sa Muslim Mindanao at sa mga Cordillera ayon sa itinatadhana nito. | SECTION 1. The territorial and political subdivisions of the Republic of the Philippines are the provinces, cities, municipalities, and barangays. There shall be autonomous regions in Muslim Mindanao and the Cordilleras as hereinafter provided. |
| SEKSYON 2. Ang mga subdibisyong teritoryal at pulitikal ay dapat magtamasa ng awtonomiyang lokal. | SECTION 2. The territorial and political subdivisions shall enjoy local autonomy. |
| SEKSYON 3. Ang Kongreso ay dapat magsabatas ng isang kodigo ng pamahalaang lokal na dapat magtadhana ng balangkas ng pamahalaang lokal na higit na matugunin at mapanagutan na itinatag sa pamamagitan ng isang sistema ng desentralisasyon na may mabisang pamamaraan ng pagbawi ng katungkulan, pagpapatiuna at referendum, mag-ayaw-ayaw sa iba't ibang unit ng pamahalaang lokal ng kanilang mga kapangyarihan, mga pananagutan, at mga mapagkukunang-batas, at magtatadhana ng mga katangian, paghahalal, paghirang at pag-alis, taning ng panunungkulan, mga sweldo, mga kapangyarihan at gawain, at mga tungkulin ng mga pinunong lokal, at lahat ng iba pang mga bagay-bagay na may kaugnayan sa kabuuan at papapakilos ng mga unit na lokal. | SECTION 3. The Congress shall enact a local government code which shall provide for a more responsive and accountable local government structure instituted through a system of decentralization with effective mechanisms of recall, initiative, and referendum, allocate among the different local government units their powers, responsibilities, and resources, and provide for the qualifications, election, appointment and removal, term, salaries, powers and functions and duties of local officials, and all other matters relating to the organization and operation of the local units. |
| SEKSYON 4. Ang Pangulo ng Pilipinas ay dapat tumupad ng pangkalahatang superbisyon sa mga pamahalaang lokal. Dapat seguruhin ng mga lalawigan ang mga lungsod at mga bayang nakapaloob sa mga ito, ng mga lungsod at mga bayan ang mga baranggay na nakapaloob sa mga ito, na gaganap ng kanilang kapangyarihan at mga gawain ayon sa pagkakatakda. | SECTION 4. The President of the Philippines shall exercise general supervision over local governments. Provinces with respect to component cities and municipalities, and cities and municipalities with respect to component barangays shall ensure that the acts of their component units are within the scope of their prescribed powers and functions. |
| SEKSYON 5. Dapat magkaroon ang bawat unit ng pamahalaang lokal ng kapangyarihang lumikha ng mga sariling mapagkukunan nito ng kita at magpataw ng mga buwis, butaw at singilin, sa ilalim ng mga panuntunan at katakdaang maaaring itadhana ng Kongreso, naaalinsunod sa saligang patakaran ng awtonomiyang lokal. Ang gayong mga buwis, butaw, at singilin ay dapat mapunta sa mga pamahalaang lokal lamang. | SECTION 5. Each local government unit shall have the power to create its own sources of revenues and to levy taxes, fees, and charges subject to such guidelines and limitations as the Congress may provide, consistent with the basic policy of local autonomy. Such taxes, fees, and charges shall accrue exclusively to the local governments. |
| SEKSYON 6. Dapat magkaroon ang mga unit ng pamahalaang lokal ng makatwirang kaparte, ayon sa itatakda ng batas, sa mga pambansang bwis na dapat ipalabas para sa kanila. | SECTION 6. Local government units shall have a just share, as determined by law, in the national taxes which shall be automatically released to them. |
| SEKSYON 7. Dapat na may karapatan ang mga pamahalaang lokal sa karampatang kaparte, sa mga bunga ng paggamit at paglinang ng kayamanang pambansa na nasa kani-kanilang mga lugar, sa paraang itatakda ng batas, kabilang ang pagbibigay ng kaparte sa mga naninirahan sa pamamagitan ng mga tuwirang benepisyo. | SECTION 7. Local governments shall be entitled to an equitable share in the proceeds of the utilization and development of the national wealth within their respective areas, in the manner provided by law, including sharing the same with the inhabitants by way of direct benefits. |
| SEKSYON 8. Ang taning na panahon ng panunungkulan ng mga halal na pinunong lokal, maliban sa mga pinuno ng baranggay na itatakda ng batas, ay dapat na tatlong taon at hindi makapanunungkulan ang sino mang gayong pinuno nang mahigit sa tatlong magkakasunod na taning ng panunungkulan. Ang kusang pagkakatalikod sa katungkulan sa ano mang tagal ng panahon ay hindi dapat ituring na pagkauntol sa pagpapatuloy ng kanyang paglilingkod para sa buong taning na panahon ng panunungkulan na pinaghalalan sa kanya. | SECTION 8. The term of office of elective local officials, except barangay officials, which shall be determined by law, shall be three years and no such official shall serve for more than three consecutive terms. Voluntary renunciation of the office for any length of time shall not be considered as an interruption in the continuity of his service for the full term for which he was elected. |
| SEKSYON 9. Ang mga kalupunang lehislatibo ng mga pamahalaang lokal ay dapat magkaroon ng mga kinatawang sektoral ayon sa maaaring itakda ng batas. | SECTION 9. Legislative bodies of local governments shall have sectoral representation as may be prescribed by law. |
| SEKSYON 10. Ang alin mang lalawigan, lungsod, bayan o baranggay ay hindi maaaring likhain, hatiin, pagsamahin, buwagin o lubhang baguhin ang hanggahan nito, maliban kung naaayon sa mga batayang itinatag ng kodigo ng pamahalaang lokal at sa pagpapatibay ng mayoryang boto sa isang plebisito sa mga unit pulitikal na tuwiwang apektado. | SECTION 10. No province, city, municipality, or barangay may be created, divided, merged, abolished, or its boundary substantially altered, except in accordance with the criteria established in the Local Government Code and subject to approval by a majority of the votes cast in a plebiscite in the political units directly affected. |
| SEKSYON 11. Ang Kongreso ay maaaring lumikha sa pamamagitan ng batas ng tanging mga metropolitan sa subdibisyong pulitikal na sasailalim ng isang plebisito ayon sa itinatakda sa Seksyon 4 nito. Dapat manatili sa nakapaloob na mga lungsod at mga bayan ang kanilang saligang pang-awtonomiya at dapat na may karapatan sa kanilang sariling tagapagpaganap lokal at mga kapulungang tagapagbatas. Ang hurisdiksyon ng awtoridad metropolitan na lilikhain sa gayong paraaan ay dapat itakda sa mga pangunahing lingkuran na nangangailangan ng koordinasyon. | SECTION 11. The Congress may, by law, create special metropolitan political subdivisions, subject to a plebiscite as set forth in Section 10 hereof. The component cities and municipalities shall retain their basic autonomy and shall be entitled to their own local executives and legislative assemblies. The jurisdiction of the metropolitan authority that will hereby be created shall be limited to basic services requiring coordination. |
| SEKSYON 12. Ang mga lungsod na sukdulang urban gaya ng pagkakatakda ng batas, at ang mga bumubuong lungsod na ang mga karta ay nagbabawal sa kanilang mga botante na bumoto para sa mga halal na pinuno ng lalawigan, ay dapat maging malaya sa lalawigan. Ang mga botante ng mga bumubuong lungsod na nakapaloob sa isang lalawigan, na ang mga karta ay hind nagtataglay ng gayong pagbabawal, ay hindi dapat alisan ng kanilang karapatang bumoto para sa mga halal na pinuno ng lalawigan. | SECTION 12. Cities that are highly urbanized, as determined by law, and component cities whose charters prohibit their voters from voting for provincial elective officials, shall be independent of the province. The voters of component cities within a province, whose charters contain no such prohibition, shall not be deprived of their right to vote for elective provincial officials. |
| SEKSYON 13. Ang mga unit ng pamahalaang lokal ay maaaring magsama-sama, magbuo o mag-ugnay ng kanilang mga pagsisikap, mga lingkuran, at mga mapagkukunang-batis para sa mga layuning kapaki-pakinabang sa kanila ng naaayon sa batas. | SECTION 13. Local government units may group themselves, consolidate or coordinate their efforts, services, and resources for purposes commonly beneficial to them in accordance with law. |
| SEKSYON 14. Dapat maglaan ang Pangulo ng mga panrehiyong sanggunian sa pagpapaunlad o iba pang katulad ng mga kalupunan ng binubuo ng lokal na mga pinuno ng pamahalaan, mga panrehiyong puno ng mga kagawaran at iba pang mga tanggapan ng pamahalaan, at ng mga kinatawan mula sa mga organisasyong di pampamahalaan sa loob ng mga reiyon para sa mga layuning desentralisasyon ng pangangasiwa upang mapatatag ang autonomy ng mga unit doon at upang mapabilis ang pagsulong at pag-unlad na pangkabuhayan at panlipunan ng mga unit sa rehiyon. | SECTION 14. The President shall provide for regional development councils or other similar bodies composed of local government officials, regional heads of departments and other government offices, and representatives from non-governmental organizations within the regions for purposes of administrative decentralization to strengthen the autonomy of the units therein and to accelerate the economic and social growth and development of the units in the region. |
| Mga Nagsasariling Rehiyon | Autonomous Regions |
| SEKSYON 15. Dapat lumikha ng mga rehiyong autonomous sa Muslim Mindanao at sa mga Cordillera na binubuo ng mga lalawigan, mga lungsod, at mga bayan, at mga lawak heograpiko na may panlahat at namumukod na manang kasaysayan at kalinangan, mga instrukturang pangkabuhayan at panlipunan at iba pang nauugnay na mga katangian alinsunod sa balangkas ng Konstitusyong ito, at ng kataaas-taasang kapangyarihan ng bansa ayon gayon din ang karangalang teritoryal ng Republika ng Pilipinas. | SECTION 15. There shall be created autonomous regions in Muslim Mindanao and in the Cordilleras consisting of provinces, cities, municipalities, and geographical areas sharing common and distinctive historical and cultural heritage, economic and social structures, and other relevant characteristics within the framework of this Constitution and the national sovereignty as well as territorial integrity of the Republic of the Philippines. |
| SEKSYON 16. Ang Pangulo ay dapat tumupad ng pangkalahatang superbisyon sa mga rehiyong autonomous upang matiyak na matapat na sinusunod ang mga batas. | SECTION 16. The President shall exercise general supervision over autonomous regions to ensure that the laws are faithfully executed. |
| SEKSYON 17. Dapat masalalay sa Pamahalaang Pambansa ang lahat ng mga kapangyarihan, mga gawain at mga pananagutan na hindi ipinagkakaloob ng Konstitusyong ito ng batas sa mga rehiyong nagsasarili. | SECTION 17. All powers, functions, and responsibilities not granted by this Constitution or by law to the autonomous regions shall be vested in the National Government. |
| SEKSYON 18. Ang Kongreso ay dapat magsabatas ng isang batayang batas para sa bawat rehiyong autnomous sa tulong at pakikilahok ng penrehiyong sangguniang komisyon na binubuo ng mga kinatawang hinirang ng Pangulo mula sa talaan ng mga nominado ng mga kalupunang multi-sektoral. Dapat tukuyin ng batayang batas ang saligang balangkas ng pamahalaan para sa rehiyon na binubuo ng kagawarang tagapagpaganap at kapulungang tagapagbatas, na kapwa dapat na halal at kumakatawan sa mga bumubuong unit pulitikal. Ang mga batayang batas ay dapat ding magtadhana ng mga tanging hukumanna may hurisdiksyon sa mga batas na personal, pampamilya at pang-ariarian nang naaalinsunod sas mga tadhana ng Konstitusyong ito at ng mga batas pambansa. Dapat magkabisa ang palikha ng rehiyong autonomous kapat pinagtibay ng mayoryang boto ng mga unit ng manghahalal sa isang plebisito na tinawag ukol doon, sa pasubali na iyon lamang mga lalawigan, mga lungsod, at mga lugar heograpiko na bumoto nang katig sa gayong plebisito ang isasama sa rehiyong autonomous. | SECTION 18. The Congress shall enact an organic act for each autonomous region with the assistance and participation of the regional consultative commission composed of representatives appointed by the President from a list of nominees from multisectoral bodies. The organic act shall define the basic structure of government for the region consisting of the executive department and legislative assembly, both of which shall be elective and representative of the constituent political units. The organic acts shall likewise provide for special courts with personal, family, and property law jurisdiction consistent with the provisions of this Constitution and national laws. The creation of the autonomous region shall be effective when approved by majority of the votes cast by the constituent units in a plebiscite called for the purpose, provided that only provinces, cities, and geographic areas voting favorably in such plebiscite shall be included in the autonomous region. |
| SEKSYON 19. Dapat magpatibay ng mga batayang batas ang unang Kongreso na inihalal sa ilalim ng Konstitusyong ito, sa loob ng labingwalong buwan mula sa pagkakatatag ng dalawang Kapulungan, para sa mga rehiyong autonomous sa Muslim Mindanao at sa mga Cordillera. | SECTION 19. The first Congress elected under this Constitution shall, within eighteen months from the time of organization of both Houses, pass the organic acts for the autonomous regions in Muslim Mindanao and the Cordilleras. |
| SEKSYON 20. Ang batayang batas ng mga rehiyong autonomous, sa loob ng hurisdiksyong teritoryal nito at sa ilalim ng mga tadhana ng Konstitusyong ito at ng mga batas pambansa, ay dapat magtadhana ng mga kapangyarihang tagapagbatas sa: 1) Organisasyong pampangasiwaan; 2) Paglikha ng mga mapagkukunang revenue; 3) Mga manang lupain at mga likas na kayamanan; 4) Mga ugnayang personal, pampamilya at pang-ariarian; 5) Panrehiyong pagpaplano para sa pagpapaunlad urban at rural; 6) Pagpapaunlad ng pangkabuhayan, panlipunan at panturismo; 7) Mga patakarang pang-edukasyon; 8) Pangangalaga at pagpapaunlad sa manang kalinangan; at 9) Mga iba pang bagay-bagay na maaaring ipahintulot ng batas para sa pagtataguyod ng kagalingang panlahat ng mga mamamayan sa rehiyon. | SECTION 20. Within its territorial jurisdiction and subject to the provisions of this Constitution and national laws, the organic act of autonomous regions shall provide for legislative powers over: (1) Administrative organization; (2) Creation of sources of revenues; (3) Ancestral domain and natural resources; (4) Personal, family, and property relations; (5) Regional urban and rural planning development; (6) Economic, social, and tourism development; (7) Educational policies; (8) Preservation and development of the cultural heritage; and (9) Such other matters as may be authorized by law for the promotion of the general welfare of the people of the region. |
| SEKSYON 21. Ang pagpapanatili ng katiwasayan at kaayusan sa mga rehiyon ay dapat na pananagutan ng mga lokal na sangay ng pulisya na isasatatag, tustusan, pangangasiwaan at gagamitin nang naaayon sa mga karamptang batas. Ang pagtatanggol at seguridad ng mga rehiyon ay dapat na pananagutan ng Pamahalaang Pambansa. | SECTION 21. The preservation of peace and order within the regions shall be the responsibility of the local police agencies which shall be organized, maintained, supervised, and utilized in accordance with applicable laws. The defense and security of the regions shall be the responsibility of the National Government. |
